Stedendriehoek online magazine wordt geladen

Dit magazine is het best te bekijken in Internet explorer 9 of hoger, Firefox, Safari of Chrome
CLEANTECH REGIO, derde jaargang, nr. 3 december 2016

Cleantech Regio in Brussel

Omgevingsagenda: binnenstad-management op koers

Gemeenteraden en invloed in de regio

City Deal Cleantech Regio

IN TEUGE KOMT HET EERSTE DUURZAME 3D-GEPRINTE GEBOUW

BELEEF DE CLEANTECH REGIO

SLim Reizen: resultaten 2016

IN ONTWIKKELING: SCHUILPLEKKEN

  • VAN DE REGIOVOORZITTER
  • OP DE BANK BIJ
  • REGIORESULTATEN
  • Voor de feestdagen weer een nieuwe Driehoeksverhouding! Met nieuws van alle ‘O’s’ in de Cleantech Regio. In Teuge verrijst naast de Slaapfabriek het eerste circulaire 3D gebouw in printbaar beton. Lees hoe daar ook binnen geïnnoveerd wordt.
  • Verder komen er ‘Schuilplekken’ in onze regio, boeken we met Slim Reizen veel succes en vertelt lobbyist Ineke Lijnema over het belang van Brussel voor onze regio. Kortom: weer voor ieder wat wils!
  • COLOFON

Zomer 2017: vergaderen in 3D geprint gebouw in Teuge

Teuge 3D

Komende zomer staat het in Teuge: het eerste betonnen 3D-geprinte gebouw met zero footprint in Europa. Innovatief aan de buiten- én binnenkant.

In Teuge vind je sinds 2009 ontbijthotel De Slaapfabriek. Dat draait prima, maar meer vergaderruimte voor trainers en managementteams die het hotel boeken zou handig zijn, merkte eigenaresse Marjo Prigge-van der Linden. Met haar echtgenoot Arvid Prigge bedacht zij een innovatief concept: waarom dat vergadergebouw niet in 3D printen?
 

De missie van De Slaapfabriek: ‘Droom niet je leven, maar leef je droom’. Die drijfveer vertaalt zich ook in dit nieuwe project. Want het nieuwe designontwerp wordt straks uitermate duurzaam.
“Komende zomer staat het er”, vertelt Arvid Prigge enthousiast. Het gebouw wordt geprint in een speciaal printbaar beton. Dit materiaal kan op termijn gebruikt worden om een nieuw gebouw te ‘herprinten’: driekwart van het materiaal is herbruikbaar. Als dat niet circulair is … Ook andere bouwmaterialen zijn zo groen mogelijk, denk aan schelpen als spouwisolatie. “Zero footprint: daar gaan we voor”, vat Prigge samen.

Arvid Prigge
Lees meer …

Prigge en zijn partners zoeken investeerders: de crowdfunding is in november gestart. Investeren kan vanaf €100. Meer investeren kan ook via NLinvesteert

Impuls voor bouwsector

Tijdens zijn zoektocht naar duurzame bouwmogelijkheden werd Prigge geïnspireerd door China omdat in Nederland en Europa nog geen 3D geprinte panden staan. Uiteindelijk vond Prigge een Nederlandse leverancier die 3D printen in beton beheerst. Ook andere Nederlandse partners zijn aangehaakt en gemeente Voorst was vanaf de start enthousiast.
Het is pionieren, bevestigt Prigge. Gaandeweg de bouw zal het steeds bijstellen zijn. “Dat kan ook, omdat we kunnen kiezen welke hoeveelheid beton waar nodig is op basis van het 3D design van de constructie. Waar nodig maak je de constructie terplekke steviger”, legt hij uit, “en waar niet hebben we minder grondstof nodig.”

De bouwwereld slaat nu al aan op de bouwplannen. “We zijn ervan overtuigd dat we een duurzaam statement maken. Ook internationaal is veel interesse. We worden door diverse media gevolgd”, zegt Prigge.

Drie foto's van de 3D-impressie van het vergadergebouw
Lees meer …

Bouwend Nederland ging tijdens de Dutch Construction Hackathon de uitdaging aan om het idee voor het 3D-geprinte vergadergebouw met zero footprint verder uit te werken. Bekijk hier het filmpje.

Moods doen veel

Naast een mooie buitenkant, gaat er juist ín het nieuwe vergadergebouw veel gebeuren. Prigge is initiatiefnemer van Centre4Moods dat innovatief en wetenschappelijk onderzoek gaat doen naar de effecten van ‘beelden’ op de stemming van mensen.
“We werken nauw samen met een zorginstelling dat kleinschalig wonen voor mensen met dementie aanbiedt”, vertelt Prigge. “Samen kijken we naar wat er met mensen gebeurt als we bijvoorbeeld authentieke beelden van vroeger projecteren in hun woonomgeving. Welke effecten heeft dit op de zorgvraag, de kwaliteit van leven en mogelijk ook op medicatiegebruik?”

Een eerste experiment start nu al in De Slaapfabriek: wat doen bepaalde beelden, kleuren en geuren voor trainingsgroepen die in het hotel verblijven? Die kennis en ervaringen worden in het nieuwe vergadergebouw toegepast.
“We weten uit onderzoek al dat patiënten in een ziekenhuis aantoonbaar sneller herstellen als zij uitkijken op een groene omgeving”, schetst Prigge. “Er zijn veel meer mogelijkheden, ook voor andere branches dan zorg en training. Denk aan onderwijs. Misschien ontwerpen wij wel de lesomgeving van de toekomst!”

CONSORTIUM: WIE DOEN MEE?

Het consortium dat het nieuwe gebouw realiseert. Centre4Moods, De Slaapfabriek, Universiteit Eindhoven, Witteveen en Bos, Revelating, The Form Foundation, Van Wijnen Bouw, Cybe technologies, Elma Media, Engie en Technische Universiteit Delft, Openup Technologies en Mwee.

Co-create

Arvid en Marjo Prigge hebben veel partners gevonden die hun enthousiasme delen. Dat hun initiatief ook door de Cleantech Regio ondersteunt wordt, is een extra steun in de rug. “Als hier straks een duurzaam gebouw staat dat grotendeels afbreekbaar is, hebben we echt iets innovatiefs gerealiseerd dat ertoe doet. Hopelijk draagt dat bij aan de versnelling van verduurzaming en de circulaire economie. Wij zijn graag hotspot in de Cleantech Regio.”
 
VAN DE REGIOVOORZITTER

Terugblik en vooruitkijken

Het loopt weer tegen het eind van het jaar, een mooi moment om terug te blikken op de resultaten van 2016 en ook alvast vooruit te kijken. 

Successen op het gebied van arbeidsmarkt: het sectorplan Samen werk maken van werk is zeer succesvol gebleken. Liefst 550 werkgevers maakten gebruik van ongeveer 2500 arrangementen. Een ander mooi voorbeeld is het Regionaal Werkbedrijf FactorWerk van de arbeidsmarktregio Stedendriehoek en Noord-Veluwe, dat dit jaar is opgezet en dat mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk helpt.
Kijken we naar economie en innovatie dan zien we ook daar veel beweging: Stedendriehoek Innoveert ondersteunt bedrijven bij hun innovatieve activiteiten door middel van ‘makelen en schakelen’. Dat resulteerde in extra arbeidsplaatsen en een investeringsbedrag van ruim 6 miljoen euro.
Uitvoeringsorganisatie Cleantech Regio Development (CTRD) staat inmiddels stevig en stimuleert en versterkt concrete cleantechprojecten -businesscases met en door ondernemers. CTRD timmert in 2017 hard aan de weg om zoveel mogelijk projecten en initiatieven te helpen realiseren.

Ook op het gebied van mobiliteit gebeurt er veel: na een lang traject staat de capaciteitsuitbreiding van de A1 tussen Apeldoorn en Azelo op de rol. Dit jaar is al begonnen met het traject tussen Apeldoorn-Zuid en knooppunt Beekbergen, en de rest staat gepland tussen 2018 en 2028. Een ander voorbeeld is de buslijn Businessline 14 -een initiatief dat werd ondersteund vanuit het programma Slim Reizen Stedendriehoek- tussen station Apeldoorn en Apeldoorn-Zuid. Dit is zo’n groot succes dat Syntus de lijn in de reguliere dienstregeling opneemt. Verder is dit jaar veel voorwerk verricht voor de fietsroute tussen Apeldoorn en Deventer en wordt deze in 2017 daadwerkelijk gerealiseerd. Meer fietsroutes volgen.
Op het gebied van wonen en leven is een methodiek ontwikkeld om de match tussen vraag en aanbod in de woningbouw beter op elkaar af te stemmen. Inmiddels maken ook andere regio’s gebruik van deze methodiek. Een mooi voorbeeld van publiek-private samenwerking! Ook veel beweging rond het thema binnensteden. Deventer en Zutphen hebben al binnenstadmanagers en ook andere gemeenten hebben vacatures. Mooi. Juist deze binnenstadmanagers kunnen fungeren als linking pin.

In 2017 intensiveren we onze inspanning op de ontwikkeling van toekomstbestendige binnensteden en (dorps)kernen. Nog meer voorbeelden leest u in dit e-zine of in een van de voorgaande edities. 

Elkaar ontmoeten, óók over de grenzen heen
Bij samenwerken hoort ook elkaar ontmoeten. Die gelegenheid was er volop: In het voorjaar hielden we voor de derde keer het congres Cleantech Tomorrow, dit keer in Almen. Een groot succes met ruim 700 bezoekers. In 2017 strijkt het congres neer in Brummen en Eerbeek.
In oktober zijn we met een Cleantech Regio delegatie -bestaande uit overheidsbestuurders en vertegenwoordigers uit ondernemers en onderwijs- naar Brussel gegaan tijdens de European Week of Regions and Cities. Een geslaagd bezoek, goed voor gerichte lobby en nuttige contacten.
Natuurlijk kijken we ook over grenzen heen: zo is er in Oost-Nederland door de provincies Overijssel en Gelderland dit jaar een grootschalig onderzoek gestart over de kracht van Oost-Nederland. Het onderzoek bevestigt dat we aan de juiste thema’s werken om ons gebied te versterken en is een uitnodiging om de verbindingen met andere regio’s verder te versterken. 

Op naar 2017
We zoeken in 2017 nog meer de verbinding: tussen ondernemers, onderwijs en overheid. Maar ook tussen de thema’s waaraan we werken. Focus houden is belangrijk om onze ambities te realiseren: energieneutraliteit en afvalvrij in 2030, versterking van een goed verblijfs- en vestigingsklimaat, een schoon verkeers- en vervoerssysteem, het stimuleren van innovatie en cleantech business, een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt en het zichtbaar en herkenbaar maken van de Cleantech Regio.


Andries Heidema
Voorzitter Cleantech Regio

Studenten ontwerpen cleantech schuil- en rustruimtes

Dat wordt straks lekker fietsen tussen Apeldoorn en Deventer! De fietsroute wordt vanaf voorjaar 2017 verbeterd en er komen op verzoek van inwoners ook nieuwe schuil- en rustruimtes. Die worden - helemaal cleantech – gemaakt van biologisch afbreekbaar en herbruikbaar materiaal. Voor het ontwerp tekenen studenten Industrieel Product Ontwerpen van Hogeschool Windesheim.

Komt er een bui regen, dan is het fijn om bij een schuilplek even je regenpak aan te kunnen trekken, of te schuilen. En scholieren fietsen graag sámen naar school. Een plek om op elkaar te wachten is dus prettig. Schuil- en rustplekken moeten er dus komen, op verzoek van inwoners en andere belanghebbenden.
Om ervoor te zorgen dat de nieuwe schuil- en rustplekken helemaal cleantech zijn, zocht de Cleantech Regio samenwerking met Hogeschool Windesheim. Die werkt al langer samen met Kennis- en Expertisecentrum aan biobased ontwerpen. 

Projectleider fietsruggengraat Roland Hendriksen in gesprek met studenten Industrieel Product Ontwerpen (fotograaf: Josée van Attekum)
Lees meer …

De Cleantech Regio is op zoek naar bedrijven
die de schuil- en rustplekken willen produceren. Interesse? Neem dan even contact op met Roland Hendriksen:

r.hendriksen@regiostedendriehoek.nl.

Pitchpresentaties aan studenten

Bekijk hieronder het filmpje van de pitchpresentaties aan de hbo-studenten bij Kunst- en Expertisecentrum in Assen. De Cleantech Regio vertelde over de schuil- en rustplekken.

Derdejaars studenten van Industrieel Product Ontwerpen zijn nu aan de slag om voor de Cleantech Regio biobased schuil- en rustplekken te ontwerpen. Begin 2017 presenteren zij hun conceptontwerpen aan de Cleantech Regio, hun eigen hogeschool en aan een publieksjury.
Begin 2017 wordt besloten welke ontwerpen verder uitgewerkt en gemaakt gaan worden. De winnende student(en) kan/kunnen hun product uitwerken naar een productiemodel. Hopelijk staan de schuil- en rustruimtes dan komende zomer al langs de route.

BINNENSTADMANAGERS LINKING PIN BINNENSTADPLATFORMS

Toekomstbestendige binnensteden en (dorps)kernen

Binnenstadmanagement heeft focus in de Cleantech Regio, constateren Geert Meijerink (gemeente Voorst) en Lammert de Hoop (gemeente Apeldoorn). Zij haalden de binnenstadmanagers van Deventer en Zutphen aan tafel: waar is samen winst te behalen voor de individuele binnensteden en kernen?

Wonen, ontmoeten, ondernemen, recreëren, cultuur, services, evenementen, genieten van eten en drinken: het is deze mix die de vitaliteit van onze binnensteden en dorpskernen mede bepaalt. Vertegenwoordigers van al deze ‘functies’ vormen platforms die ideeën hebben over hoe zij ‘hun’ binnenstad of dorpskern levendig kunnen houden. Hoe ondersteun je die platforms?

Geert Meijerink

Geert Meijerink van gemeente Voorst en collega Lammert de Hoop van gemeente Apeldoorn keken hoe het ervoor staat met de ondernemersplatforms. En gingen in gesprek met binnenstadmanagers Remco Feith van Zutphen en Peter Brouwer van Deventer.
Geert Meijerink: “Plan is dat de binnenstadmanagers vier keer per jaar bij elkaar komen. Eerst maar eens om uit te wisselen waarmee zij bezig zijn, op termijn ook om te kijken waar samen winst is te behalen voor alle individuele binnensteden en kernen. 

Ideeën uitwisselen

Neem reclamebelasting. Dat wordt in een aantal gemeenten geïnd om gezamenlijke ‘promotiezaken’ mee te financieren. Denk aan de gezellige feestverlichting die nu in de winkelstraten hangt. “Minister Plasterk is van plan dit af te schaffen. Zoek je daar lokaal een alternatief voor, of doe je dat samen?”, schetst Meijerink. Ook als het antwoord ‘lokaal’ is, kunnen andere voorbeelden inspireren.

Andere ideeën: innovatievouchers voor zelfstandige retailers om kennis en vaardigheden te vergroten, starters intensiever steunen, gezamenlijke inkoop en ondernemersfondsen ‘slimmer’ inzetten. Ook actueel: mogelijkheden om woon- en winkelfunctie in met name historische panden handig en efficiënt te splitsen. Hoe kunnen bouwondernemingen in de regio daar bijvoorbeeld goede cleantech oplossingen voor bedenken?

Lees meer …

Vliegwielproject verder uitgewerkt

Als uitwerking van het thema ‘binnenstadplatforms’ van vliegwielproject toekomstbestendige binnensteden en dorpskernen bracht Geert Meijerink samen met Lammert de Hoop kansen in kaart voor ‘binnenstadplatforms’. Wat is de organisatiegraad van ondernemers en winkeliers in de regio? Hebben zij een gezamenlijk fonds? Is er centrummanagement? Wat zijn de opgaven van ondernemersplatforms?

Het resultaat is een overzichtskaart met de antwoorden op deze vragen. Lammert de Hoop: “Uit de inventarisatie blijkt dat er in de verschillende gemeenten nu al jaarlijks ruim 600 duizend euro wordt ingezet voor centrummanagement en initiatieven via binnenstadfondsen.”

Lammert de Hoop

Regionaal platform

“Ook andere steden en dorpen in de regio hebben een vacature voor een binnenstadmanager, of willen er graag één”, vertelt Geert Meijerink. Handig, want zo ontstaat ook regionaal een platform. Lammert de Hoop is mede daarom blij dat ook Apeldoorn een centrummanager krijgt. De stichting Centrum Management Apeldoorn heeft onlangs een vacature opengesteld.
“Er zit veel energie op dit thema”, concludeert Meijerink, die blij is dat de binnenstadmanagers óók de meerwaarde van regionale samenwerking zien. “Natuurlijk zijn er in de binnensteden en kernen veel meer groepen actief, zoals bewoners, horeca en culturele instellingen. Juist de binnenstadmanagers hebben goede contacten met die netwerken.”

Lees meer …

Vliegwielproject en thema’s

Bij toekomstbestendige binnensteden en (dorps)kernen gaat het over behoud en versterking van een prima verblijfs- en vestigingsklimaat. De begeleidingsgroep van het vliegwielproject toekomstbestendige binnensteden en dorpskernen heeft diverse deelonderwerpen uitgewerkt. Ook maakte de groep een focuslijst met projecten waarvoor partners (zoals ondernemers en overheden) in de startblokken staan. Ook voor de langere termijn zijn uitgebreidere verkenningen en plannen gemaakt waarmee samenwerkende partners graag verder willen.

Naast het thema binnenstadplatforms wordt regionaal ook gewerkt aan:

  • lege plinten
  • beken/sprengen, wasserijen en papier
  • klimaatadaptatie, energietransitie en circulaire economie
  • vrije tijd: cultuur, sport, recreatie, evenementen, ontmoeting, toerisme
  • levendige dorpen
  • aansluiten bij landelijke ontwikkelingen en experimenten

‘Cleantech Region’ op de kaart in Brussel

Brussel

Adviseur European Affairs Ineke Lijnema is dol op Brussel. Gelukkig maar, want ze is er regelmatig om de Europese (subsidie)kansen voor gemeente Apeldoorn en de Cleantech Regio in kaart te brengen. Toch is Ineke vaker in de Cleantech Regio te vinden. Want wie in Brussel iets wil bereiken, moet ook ‘thuis’ het huiswerk op orde hebben, onderstreept zij.

Europa focust op een slimme, duurzame, inclusieve economie. “Kansen voor iedereen met een afstand tot de arbeidsmarkt”, licht Ineke Lijnema de laatste ambitie toe.

Inderdaad: de Europese doelstellingen sluiten naadloos aan op die van de Cleantech Regio. Niet voor niets gaan er dus best deuren open als Ineke Lijnema zich voorstelt als vertegenwoordiger van de ‘Cleantech Region’. Haar opdracht: onderzoeken hoe de Cleantech Regio kan bijdragen aan de Europese doelen en hoe Europa aan die van de Cleantech Regio.

Focus!

“Focus is noodzakelijk”, vertelt Ineke Lijnema. Wil je succesvol lobbyen in Brussel, dan moet je met een beperkt aantal thema’s de boer op. “Anders is het schieten met hagel.” In het recent gemaakte regionale strategische lobbyplan staat die focus verwoord: Cleantech Regio gaat voor smart manufacturing, energietransitie en de circulaire economie. Met daarbij ook zeker aandacht voor human capital.

Ook opereren vanuit de schaalgrootte van minimaal een regio is noodzakelijk in Brussel. Al doen Apeldoorn, Deventer en Zutphen ook als steden projectaanvragen, toch is opereren als regio of landsdeel vaak effectiever. “We concurreren met onze 440 duizend inwoners met een miljoenenstad als Milaan”, illustreert Lijnema. “Mooi is ook dat de samenwerking tussen de verschillende ‘O’s’ zich bij ons al heeft bewezen, terwijl dat in veel andere nationale en Europese regio’s nog vorm moet krijgen.
Tot slot is ‘inhoud’ cruciaal om iets te bereiken. “Je huiswerk moet op orde zijn”, onderstreept de adviseur.
Weten wat je wilt dus, waar je op in moet zetten, bij welke fondsen je moet zijn en welke subsidieaanvragen kansrijk zijn –en dus de moeite van alle inzet en energie waard. “Met een aanvraag ben je al snel maanden bezig”, weet Lijnema. “Daarna is het vaak ook maanden wachten. Je moet dus goed weten waar je aan begint. Overigens betekent werken aan een aanvraagproces ook al winst. Kennis en ervaring uitwisselen met anderen geeft de regionale ambities ook een boost, zelfs al wordt een projectaanvraag niet gehonoreerd.”

‘Inhoud’ leveren betekent ook: niet alleen halen maar ook brengen. Wat kun je als regio’s in Europa samen? Hoe sluit je allianties met partners om samen sterk te staan en Europees beleid te beïnvloeden?

Fieldlab

“Als Cleantech Regio profileren wij ons in Brussel onder meer als field lab-omgeving. Experimenteren met duurzame innovatie? Dat kan bij ons”, zegt Ineke Lijnema. Ook is het feit dat Cleantech Regio zoveel burgerinitiatieven kent op het gebied van duurzame energie, een pré in Brussel.

Vanuit het regionale strategische lobbyplan – binnenkort wordt hier een klap op gegeven – wordt duidelijk welke concrete projecten Ineke Lijnema onder haar arm meeneemt naar Brussel. “Voor die projecten ga ik partners zoeken die dezelfde prioriteiten hebben. En natuurlijk zoek ik financiering.”
Ineke Lijnema werkt vanuit gemeente Apeldoorn, maar vertegenwoordigt ook de Cleantech Regio. “Er is veel werk aan de winkel en ‘Brussel’ wordt steeds belangrijker. Daarom pleit ik in het regionaal strategisch lobbyplan voor een regionaal lobbyist die grotendeels in Brussel werkt. Dat hebben vrijwel alle omliggende regio’s al langer. Wil je als Cleantech Regio zichtbaar zijn in Brussel, dan moet je er vaker aanwezig zijn.”

Ineke Lijnema

Ineke Lijnema verzorgde grotendeels het programma van de European Week of Regions and Cities (de voormalige Open Days) in Brussel. Vertegenwoordigers van de samenwerkende partners in de Cleantech Regio maakten intensiever kennis met het reilen en zeilen in Brussel.

Op de agenda: lezingen en workshops over allerlei cleantech thema’s en bijvoorbeeld ook over grensoverschrijdende samenwerking met Duitsland. Er zijn contacten gelegd met andere regio’s in Europa die ook bezig zijn met cleantech.

Begin 2017 organiseert Ineke Lijnema ook een Brusselbezoek voor collega’s in de Cleantech Regio die gezien hun werk of cleantech lobby ook moeten weten hoe ‘Europa’ werkt en hoe zij inhoudelijk kunnen bijdragen aan lobbywerk.

European Sustainable Energy Week 2017

 Benieuwd naar Brussel? “Ga dan naar de European Sustainable Energy Week”, tipt Ineke Lijnema. “In juni 2017 kun je in Brussel terecht voor een interessant programma met workshops. Een ideale gelegenheid om te ontdekken wat er speelt.”

Beleef de Cleantech Regio

Winter in de Cleantech Regio

Lees meer …

KENNISMAKEN MET ANNA PAULOWNA

hetloo-4-860RET462.png
Paleis ’t Loo in Apeldoorn heeft de kramen die eind november langs de bomenlanen voor het paleis stonden weer opgeruimd. Het jaarlijkse evenement Spirit of Winter is weer voorbij. Toch is een bezoek aan Paleis ’t Loo zeker de moeite waard. Ga bijvoorbeeld kennismaken met Anna Paulowna, de kleurrijke koningin. Zij was de zus van de Russische tsaar en trouwde met Willem, Prins van Oranje, onze latere koning Willem II. Anna bracht glitter en glamour naar Nederland en zorgde voor kleur aan het wat saaie Nederlandse hof …

MEER INFO

Lees meer …

DEVENTER IS WEER DICKENSSTAD

Dickens-festijn-860Q60.pngHet is de 26e keer, maar het blijft leuk: het Dickensfestijn in Deventer. Op zaterdag 17 en zondag 18 december komen ruim 950 personages uit de boeken van de Engelse schrijver Charles Dickens tot leven. Van Scrooge tot Oliver Twist en van weeskinderen tot deftige lieden. Ook zijn de Christmas Carol Singers natuurlijk aanwezig. Het festijn is gratis toegankelijk.

Lees meer …

KERSTMARKT IN LOCHEM

Kerstmarkt-Lochem-Tetske-Rouweler60-462Q60.png

De Winterse Dag is de titel van de kerstmarkt in Lochem. Een gezellige braderie voor jong en oud rondom de Grote Kerk. Natuurlijk is er glühwein en is er van alles te beleven. Naar Lochem dus, op 17 december, voor veel gezelligheid. Alle winkels zijn open en parkeren in de binnenstad is gratis.

Lees meer …

SFEERVOL SHOPPEN IN EPE

cannenburgvaassen-2-462Q60.pngDe Cannenburg in Vaassen ondergaat deze winter een metamorfose en is helemaal in kerstsfeer. Van 9 tot 11 december is er van alles te beleven en te koop. Dwaal rond in de feestelijk ingerichte vertrekken van het kasteel, geniet van muziek en kerstverhalen. Op 17 december is ook het evenement Epe by candlelight. In het centrum branden 150 lantaarns en vuurkorven. Op het plein staan kerstkramen.

Lees meer …

KERSTLIEDEREN MEEZINGEN IN ZUTPHEN


Z-Walburgk-462.pngOf je nu toon kunt houden of niet: iedereen is welkom in Zutphen in de Walburgiskerk om kerstliederen mee te zingen. Traditiegetrouw is het meezingfestijn de laatste zaterdag voor Kerst.

Duurzame mobiliteit 2016: wat hebben we bereikt?

Niemand staat graag in de file. Daarom werkt Slim Reizen Stedendriehoek intensief aan duurzame mobiliteit voor onze regio. Voor een betere doorstroming in de spits, een beter bereikbare regio, een lagere CO2-footprint en vitalere medewerkers. Wat hebben we bereikt in 2016? Vijf successen op een rij. 
 

NIEUW: MAKELAAR ADVISEERT OVER SLIMME LOGISTIEK

Slimme logistiek moet zorgen voor minder goederenvervoer over de weg, waardoor er minder vertraging ontstaat in de spits. Sinds dit jaar krijgen werkgevers gericht advies over goederenvervoer van logistiek makelaar Freek Boele van Slim Reizen Stedendriehoek. Denk aan bundeling van vervoersstromen, slimme stadsdistributie en meer vervoer over water. Een mooi voorbeeld: Bruil Beton & Mix vervoert het cement voortaan per binnenvaartschip in plaats van per vrachtauto.

De-vijf-successen-van-2016---slimme-logistiek-860Q60.jpg

DRIE FIETSROUTES WORDEN VERBETERD

Drie fietsroutes in de Cleantech Regio worden flink verbeterd, als stimulans om meer mensen op de fiets te krijgen. In 2016 zijn vooral meters gemaakt met de plannen voor de fietsroute tussen Apeldoorn en Deventer. De werkzaamheden aan de route starten in het voorjaar van 2017. Daarnaast worden de route Deventer-Gorssel-Eefde-Zutphen en de route Apeldoorn-Vaassen-Epe aangepakt. Fietspaden worden verbreed, schoolroutes veiliger en fietsers krijgen vaker voorrang. 

De-vijf-successen-van-2016---ruggengraat860Q60.jpg

WERKGEVERS DOEN ACTIEF MEE

Werkgevers in de Cleantech Regio denken en doen actief mee over slimme deals om nog meer medewerkers op de fiets te krijgen. Onze Slim Reizen scan is het startpunt voor verbetering van duurzame mobiliteit. Diverse werkgevers namen file-besparende maatregelen. Zo vernieuwde de Zonnehoek voor speciaal onderwijs in Apeldoorn zijn fietsenstalling. Directeur Chris de Winter: “Meer leerlingen en medewerkers nemen nu de fiets. Dat scheelt alleen al flink in het aantal taxikilometers en -kosten van het leerlingenvervoer.”


GEDRAGSAANPAK: GESLAAGDE VERLEIDINGSACTIES

Inwoners van de Cleantech Regio worden verleid om de fiets te pakken in plaats van de auto. Bijvoorbeeld met de E-bike probeerweken toen de Wilhelminabrug gesloten was vanwege onderhoud. Gewenst gedrag wordt beloond: met de actie Slim & Snel krijgen overstappers naar de fiets een financiële beloning. Om meer te weten te komen over het gedrag van weggebruikers, deden we een enquête. Ruim achthonderd mensen vulden de vragenlijst in: hun antwoorden helpen bij een gerichte gedragsaanpak.

De-vijf-successen-van-2016---gedragsverandering-1260Q60.png

A1 WORDT UITGEBREID

Rijkswaterstaat, de provincies Overijssel en Gelderland en de Cleantech Regio werken samen aan de uitbreiding van de A1 tussen Apeldoorn en Azelo. Het gaat om een capaciteitsuitbreiding met kansen voor duurzaamheid: energie, mobiliteit en landschap. Niet voor niets heet dit project Cleantech Icoon A1. De uitbreiding moet zorgen voor een goede doorstroming, een betere bereikbaarheid en een economische impuls van de regio.

De-vijf-successen-van-2016---uitbreiding-A1-860Q60.jpg

Regioresultaten

Slim & Snel op de fiets

We hebben al meer dan 250 slimme en snelle fietsers in de regio!

Wie meedoet met Slim & Snel wordt via een app aangemoedigd om vooral door te gaan met fietsen. Via de app sparen de fietsers onder meer voor punten die zij kunnen inwisselen bij een speciale webshop. Neem je voortaan de fiets in plaats van de auto, dan kun je tot 190 euro bij elkaar sparen. Daar is wél een werkgeversverklaring voor nodig. Kijk hier voor alle info over de actie en voorwaarden.

Bekijk hier ervaringen van Slim & Snel-fietsers!
 

Slim & Snel maakt het werkgevers makkelijk om de campagne onder de aandacht te brengen bij werknemers. Er is een speciale toolkit ontwikkeld en desgewenst komt het promotieteam langs om medewerkers te informeren.

Meer weten? Kijk snel op de site.


Provincie stimuleert samen werken aan leefbaarheid

Een nieuwe regeling van provincie Gelderland om de verbondenheid tussen provincie-inwoners te versterken en de leefomgeving beter te laten aansluiten bij inwonerswensen. Wie een goed plan heeft dat de sociale samenhang bevordert, kan een beroep doen op subsidie.

Verantwoordelijk gedeputeerde Bea Schouten: “We willen een fijne leefomgeving in Gelderland. Ideeën van bewoners voor verbeteringen in hun eigen omgeving willen we zoveel mogelijk benutten en financieel ondersteunen. Eis is wel dat bewoners het plan zelf uitvoeren.”

Wat zijn nu plannen die in aanmerking komen voor provinciale steun? Denk aan het opzetten van een stichting om een dorpswinkel open te houden of te beheren, of om gezamenlijk maaltijden te bereiden voor ouderen. Meer weten? Kijk snel. De provincie mikt op grotere plannen die passen bij gemeentelijk en provinciaal beleid en die veelal niet voor gemeentelijke subsidie in aanmerking komen. Tot 2016 is € 300.000 gereserveerd. 

 

Duurzame A1 Truckpoint Deventer van start

Parkeerplaatsen, sanitair, een tankstation en een horecagelegenheid: het is in 2017 allemaal klaar op het A1 bedrijvenpark in Deventer. De aanleg van A1 Truckpoint Deventer start binnenkort. Duurzaamheid staat hoog in het vaandel.

Er komen zonnepanelen, lichtmasten gemaakt van recyclet materiaal met ledverlichting en truckers kunnen hun vrachtwagen voltanken met duurzame brandstof.

Wethouder economie Robin Hartogh Heys: “Deze ontwikkeling biedt mooie kansen voor Deventer en de regio, zoals de stap naar meer duurzaam vervoer en het samenvoegen van regionale goederenstromen, bijvoorbeeld in een distributiehub.”

Apeldoorn MKB-vriendelijkste stad van Nederland

MKB-Nederland vroeg 21 duizend ondernemers uit 390 gemeenten naar het ondernemersklimaat. Goed nieuws voor Apeldoorn: dat is de MKB-vriendelijkste stad van Nederland. Er is gevraagd naar het beleid van de gemeente, de communicatie vanuit de gemeente en de hoogte van de lokale lasten. “Van de 36 grootste steden scoren wij als beste, daar ben ik oprecht blij mee”, reageerde wethouder Mark Sandmann. Apeldoorn scoort goed op zaken als snelheid van betalen, veiligheid en vergunningverlening.

Businessline 14 Apeldoorn Zuid nu in reguliere dienstregeling

Businessline 14 naar Apeldoorn Zuid is zo’n succes dat Syntus de buslijn opneemt in de reguliere dienstregeling. Twee jaar geleden startten werkgevers in Apeldoorn Zuid (Achmea, Kadaster, Merin, Belastingdienst), vervoerder Syntus en provincie Gelderland en gemeente Apeldoorn de buslijn Businessline 14. Slim Reizen Stedendriehoek ondersteunde het initiatief. De buslijn maakte reizen van en naar je werkplek met openbaar vervoer een stuk sneller en eenvoudiger.

Raden Epe en Voorst buigen zich over samenwerking in Cleantech Regio

Regionale Samenwerking

De gemeenteraden van Epe en Voorst hebben de Cleantech Regio ‘geadopteerd’. Zij kijken hoe de raadsleden van alle samenwerkende gemeenten nauwer betrokken kunnen worden bij ontwikkelingen. Raadslid Albert Oortgiesen en griffier Bernadette Jansen vertellen over het hoe en waarom. Kern van de zaak: op het goede moment invloed uitoefenen.

Albert Oortgiesen

Albert Oortgiesen uit Vaassen is nu zo’n twee jaar CDA-raadslid in Epe. Al snel nadat hij volksvertegenwoordiger werd, vroeg hij zich af hoe het nu zit met de democratische controle op de diverse samenwerkingsverbanden waarin Epe acteert. Daar bleken meer raadsleden mee te puzzelen: waar en wanneer oefen je nu je volksvertegenwoordigersrol uit?
“Een werkgroep heeft alle samenwerkingsverbanden in kaart gebracht en gekeken in welke fase van besluitvorming de raad nu wordt meegenomen. Vervolgens hebben we bepaald waarop we willen focussen.” De Cleantech Regio kwam op het lijstje te staan. “Traditiegetrouw volgen we de ontwikkelingen in de regio op de voet”, licht Oortgiesen toe.

Bernadette Jansen

Griffier Bernadette Jansen van de gemeente Voorst herkent zich in het verhaal. “Voorst heeft met 22 verschillende samenwerkingsverbanden te maken. En in elk verband komen we weer andere partners tegen.” In de Veiligheidsregio zitten immers weer andere partners dan je tegenkomt in de belastingsamenwerking in het Tribuut, en ga zo maar door.
Dat maakt het voor raadsleden best lastig om tussen de bomen het bos te zien en te weten wanneer zij bij de les moeten zijn om hun invloed uit te oefenen. En dat willen zij graag, zeker als het gaat om de Cleantech Regio. “Onze raad is altijd alert op ontwikkelingen in de regio”, constateert Jansen.

Focus op Cleantech Regio

Epe en Voorst vonden elkaar in hun focus op Cleantech Regio en besloten samen tot ‘adoptie’. Een denktank met griffiers en raadsleden (ook uit Brummen deed een raadslid mee) besloot om tijdens het Regiofestival in september 2016 georganiseerd in Apeldoorn ideeën op te halen bij andere raadsleden.
Conclusie van alle denkwerk: het is zaak aan te haken bij recent veranderde wetgeving. Wettelijk moet de Cleantech Regio uiterlijk medio april een conceptkadernota aanleveren bij de gemeenteraden. Die hebben vervolgens acht weken om erop te reageren.
“Het voorjaar is dus hét moment om invloed uit te oefenen”, onderstreept Bernadette Jansen. “Halverwege die acht weken organiseren wij daarom een bijeenkomst voor raden in de regio om van gedachten te wisselen over de nota.” Doel is de gemeenteraden van alle samenwerkende gemeenten in de Cleantech Regio intensiever te betrekken bij actuele ontwikkelingen.

POLITIEK ACTIEF!

Vaak gehoord: ‘de burger’ zou geen interesse hebben in politiek. Daar merken gemeenten Apeldoorn, Brummen, Epe en Voorst weinig van. De cursus Politiek Actief die zij aanbieden voor inwoners trekt véél belangstelling. Drie cursussen zitten vol en in januari starten er daarom nog twee. In vijf avonden worden meer dan honderd deelnemers bijgepraat over de gemeente, de gemeenteraad, lobbyen en debatteren en zij wonen een rondetafelgesprek en een raadsvergadering bij.

Krachten bundelen

Albert Oortgiesen: “Door samen op te trekken kun je krachten bundelen en slim opereren. Dat is zéker voor de kleinere gemeenten in de regio interessant.” Ook kunnen politieke partijen elkaar opzoeken. Of kunnen raadsleden die voor hun standpunt in de eigen raad geen meerderheid vinden, steun zoeken bij collega’s in andere raden in de regio. Door elk voorjaar tijdig bij de les te zijn, hopen de raadsleden om vanuit hun kaderstellende rol meer invloed te hebben.

Is de raad goed geïnformeerd over ontwikkelingen in de regio, dan kan ook het college gemobiliseerd worden, vindt raadslid Albert Oortgiesen. “Bij ons in Vaassen op het industrieterrein vind je veel cleantech bedrijven. Toch is dat niet zo bekend. Daarom heb ik gezegd: ook wij moeten een cleantech hotspot hebben om ook Epe meer te profileren. Al is het kleinschaliger dan bijvoorbeeld het Cleantech Center in Zutphen: zorg dat je iets neerzet. Zet projecten op die inwoners raken. Plaats bijvoorbeeld zonnepanelen op openbare gebouwen waarin inwoners kunnen participeren.”

Informatievoorziening speerpunt

Die informatievoorziening is een ander speerpunt van de adoptiegemeenten. Informatie moet transparant en toegankelijk beschikbaar zijn voor raadsleden. Dat is ook in het belang van de Cleantech Regio zelf. “Je wilt kunnen uitleggen wat jouw gemeente nu heeft aan regionale samenwerking”, vat Oortgiesen samen. De opdracht aan partners in de Cleantech Regio: in de huid kruipen van raadsleden. Wat willen die weten?

Wat dat betreft is er nog een wereld te winnen, denken raadslid en griffier. Want nog lang niet alle raadsleden, inwoners en ondernemers in hun gemeenten weten waar de Cleantech Regio voor staat en mee bezig is. Albert Oortgiesen: “Als Cleantech Regio moet je ook lokaal zichtbaar zijn.”

City Deal helpt Cleantech Regio versnellen

Een flinke impuls voor de Cleantech Regio om afvalvrij en energie-neutraal te worden! Op 6 december ondertekende minister Kamp van Economische Zaken en Heidema, voorzitter Cleantech Regio de City Deal Cleantech Regio. Deze deal levert concrete ondersteuning op voor diverse projecten in onze regio.
 

Kunnen experimenteren met verruiming van belemmerende regels, kennis en expertise delen en gebruikmaken van belangrijke (internationale) netwerken: dat maakt het Rijk met de City Deal mogelijk voor de Cleantech Regio.

PARTNERSCHAP!

Juist omdat partnerschap en samenwerking cruciaal zijn om cleantech ambities te realiseren is de City Deal van belang. Niet alleen het Rijk ondertekende de deal, ook provincies, gemeenten en andere partners zetten hun handtekening.

“STEVIG FUNDAMENT”

Voorzitter van de Cleantech Regio Andries Heidema is verheugd met de City Deal. “Deze deal bevestigt dat wij zichtbaar zijn als Cleantech Regio en ook zo erkend en herkend worden. Onze gezamenlijke inspanningen in onze reis op weg naar een schone toekomst hebben breed draagvlak gekregen. Het is een forse impuls voor toekomstgericht ondernemen en meer werkgelegenheid. De ondertekening door de ministeries van EZ, I&M en OCW en de provincies Gelderland en Overijssel geeft een stevig fundament onder onze gezamenlijke doelen.”

CITY DEAL: HOE & WAT

De City Deal Cleantech Regio komt voort uit het interbestuurlijke programma Agenda Stad. Dit is mede geïnitieerd door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, steden, Rijk, Europese Commissie, maatschappelijke partners en bedrijfsleven. Samen werken zij aan versterking van groei, leefbaarheid en innovatie in het Nederlandse en Europese stedennetwerk.

AANSLUITEN BIJ GRONDSTOFFENACCOORD

Onlangs maakten minister Kamp en staatssecretaris Dijksma van Infrastructuur & Milieu (I&M) bekend met bedrijven, gemeenten, provincies en maatschappelijke organisaties tot een nationaal grondstoffenakkoord te willen komen. Doel is om in 2050 alle grondstoffen te hergebruiken. De ambities van de Cleantech Regio passen daar helemaal bij.

JQ5A3156-860.jpg

De City Deal werd naast minister Kamp ook ondertekend door Andries Heidema (namens de Strategische Board Stedendriehoek), Hans van der Hoeve (namens de regio Stedendriehoek), Bea Schouten (namens provincie Gelderland), Monique van Haaf (namens provincie Overijssel). Ook gemeenten Apeldoorn en Deventer, Oost NV, Clean Tech Delta, DOIC i.o. Akzo Nobel Chemicals BV en Hedgehog Applications BV ondertekenden de deal.

City Deal projecten

De City Deal bevat concrete projecten waarin partners gezamenlijk energie steken. Een greep:

CLEANTECHLAB

In het CleantechLab onderzoeken deskundigen uit bedrijfsleven, onderwijs, onderzoek en overheid complexe opgaven op het snijvlak van ruimtelijke ordening en energietransitie.

ONTWIKKELING DUURZAME OMGEVING RIJKSWEG A1

Ook de verbreding en herontwikkeling van de A1 (en de ambitie om er een cleantech icoon van te maken) is onderdeel van de City Deal. Zo wil de regio zonnevelden, clusters van windmolens en andere vormen van energiewinning mogelijk maken. Ook de ontwikkeling van natuur- en recreatiegebieden in combinatie met duurzame energiewinning is in beeld.

Het ministerie van I&M heeft opdracht gegeven aan Rijkswaterstaat om extra aandacht te besteden aan de duurzame inpassing van de A1.

TREINEN & ELECTRISCH STADSVERVOER 

Het plan is om de remenergie van treinen op te slaan en te hergebruiken voor stadsvervoer.

ONTWIKKELING POORT VAN DEVENTER (AKZO DOIC) 

Akzo Nobel wil haar laboratorium in de Stedendriehoek herontwikkelen tot een Deventer Open Innovation Centre (DOIC). Startups en andere initiatiefnemers uit de chemische sector en de procestechnologie kunnen zo voor hun businessontwikkeling beschikken over een internationale innovatieplek.

PROEFTUIN CIRUCLAIRE ECONOMIE

De Cleantech Regio als proeftuin om te experimenteren met een regelvrije zone waarin afval wordt gezien als grondstof.

ARBEIDSMARKT OP ZOEK NAAR KENNISWERKERS

De Cleantech Regio wil leeromgevingen maken voor onderwijsvernieuwing en experimenten. Doel is kennis en kenniswerkers vasthouden in de regio en nieuwe high potentials aantrekken.

COLUMN: OP DE BANK BIJ... Henk Knip

VerduurSamen

Henk Knip

Onlangs bepaalde het kabinet dat de Nederlandse economie in 2050 volledig moet draaien op herbruikbare grondstoffen. Een honderd procent circulaire economie is onderdeel van het rijks-programma Circulaire Economie. Dat stemt ons als mede-initiatiefnemer van het convenant om afvalstromen terug te dringen, natuurlijk positief. Het is een steun in de rug voor waar we met acht gemeenten en andere partners al jarenlang hard aan werken. Hoe geven we deze krachtige overheidsimpuls verder gestalte? 

In februari 2015 tekenden de gemeenten Apeldoorn, Bronckhorst, Brummen, Epe, Deventer, Doesburg, Lochem en Zutphen samen met kennisinstellingen en Circulus-Berkel het regionale cleantech convenant. Doel: hoogwaardiger hergebruik van afval en het sluiten van grondstofketens. We daagden partijen uit om met innovatieve oplossingen te komen. En dat gebeurde!

Door slimme aanbesteding van het kunststof verpakkingsafval heeft Suez – dat ons plastic, metaal en drankpakken sorteert - het recyclingpercentage verhoogd van 50 naar 90 procent. Door samenwerking met vier collega-bedrijven werd het afzetvolume vergroot en konden we scherpe recyclingeisen stellen.

In het Rijksprogramma wordt dit contract genoemd als schoolvoorbeeld van ‘innovatief aanbesteden’ dat navolging verdient. Iets om trots op te zijn. Maar: noblesse oblige: we moeten onze koploperspositie de komende jaren zien te behouden. Juist in de Cleantech Regio. 

In onze visie en strategie is het concept circulaire economie al behoorlijk ingebed. Wij richten ons niet meer alleen meer op huishoudens, maar ook op bijvoorbeeld scholen, verenigingen en de openbare ruimte. We verruimen ons werkterrein dus naar de leefomgeving. Zo ontstaan nieuwe mogelijkheden die bijdragen aan de circulaire economie. Groente-, fruit- en tuinafval wordt biomassa en we zetten meer afvalstromen in als grondstof. We onderzoeken nu hoe wij die nog beter kunnen ‘verwaarden’.

Van afval naar grondstof en van openbare naar gedeelde ruimte: dat zijn grote omslagen. En daar komt de ‘zachte’ kant van de circulaire economie om de hoek kijken: een andere denkwijze over duurzame inzet van mensen. Betrokken zijn bij je buurt, samen zorgen voor de leefomgeving, kansen voor mensen die aan de zijlijn staan: ook dat hoort er wat ons betreft bij.

De circulaire economie betekent voor ons dan ook: VerduurSamen. Samen werken aan innovatieve oplossingen. Ik nodig bedrijven en kennisinstellingen van harte uit om met ons mee te denken, zodat wij er samen voor zorgen dat de Cleantech Regio de koploper is, wordt en blijft die het kabinet zoekt.


Henk Knip
(Algemeen directeur Circulus-Berkel)

COLOFON

Online Magazine Driehoeksverhouding

De Driehoeksverhouding is een uitgave van de Cleantech Regio en verschijnt driemaal per jaar. Het e-zine wordt toegezonden aan bestuurders en ambtenaren in de regio Stedendriehoek, (maatschappelijke) organisaties, ondernemers, (onderwijs) instellingen die op het niveau van de Cleantech Regio werken, en aan iedere andere geïnteresseerde.

Tips? We hebben ons uiterste best gedaan om een prettig, leesbaar magazine te maken. Suggesties voor verbeteringen zijn uiteraard welkom. Dit kan via onderstaand emailadres. 

Voor informatie:
Communicatie Cleantech Regio
Telefoon: (0571) 279880
E-mail: communicatie@cleantechregio.nl
Twitter: @CleantechRegio
Web: www.regiostedendriehoek.nl en www.cleantechregio.nl

Tekst: Anne-Marie Veldkamp Journalistiek & Communicatie en Janneke Panneman en Gülay Yildirim (communicatie Cleantech Regio); 

Eindredactie: Janneke Panneman, Bureau Stedendriehoek; 
Foto’s: Erwin Zijlstra (EZ fotografie), Anne-Marie Veldkamp Journalistiek & Communicatie, communicatie Cleantech Regio; 
Realisatie & vormgeving: Peter Dees, ZinOntwerpers (Zwolle).

. . . . . . . . . . . . .